Hoog water of droogte?

Wil je weten met wie je contact moet opnemen? Bekijk het schema hier.

Heb je vragen over je woning? Bekijk hier bij wie je terecht kan met je vraag of klacht. Meer weten? Bezoek de website van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.

Het klimaat verandert. In Nederland merken we dat aan nattere winters en droge periodes in de zomer. Ook komen er steeds vaker extreme weersituaties voor, zoals stormen of lange droogte. Voorbeelden zijn de droge zomer van 2018, storm Poly in 2023 en het extreem natte jaar 2024.

We kijken niet alleen naar nu, maar ook naar de toekomst. Hoe kunnen we ons aanpassen aan het veranderende klimaat? De duinen zijn belangrijk. Ze beschermen onze zoetwatervoorraad, helpen bij het maken van schoon drinkwater en zijn een plek voor planten, dieren en recreatie.

Elke plek is anders. Daarom zoeken we per gebied naar de beste aanpak. Soms botsen belangen, bijvoorbeeld tussen natuur en recreatie. We zoeken dan samen met de omgeving naar oplossingen die haalbaar en betaalbaar zijn.

Voorbeelden van gebieden waar we al rekening houden met klimaatverandering zijn De Vlotter bij Heemskerk en De Zanderij bij Castricum. Daar is ruimte voor water, natuur en recreatie.

Het KNMI heeft verschillende klimaatscenario’s. Welke werkelijkheid wordt, weten we nog niet. Maar we bereiden ons voor op alle mogelijkheden.

De natuur in de duinen is van nature aangepast aan het omgaan met wisselende omstandigheden. De meeste planten en bomen kunnen hier behoorlijk goed mee omgaan, bijvoorbeeld met droogte in voorjaar en zomer of nattigheid in de winter. In 2025 was het echter wel heel extreem. We zien nu bijvoorbeeld dat veel bomen er niet goed bijstaan. In overleg met externe deskundigen, onderzoeken we nu de staat van de bomen die er dood uitzien. We vinden het belangrijk om inzicht te krijgen in de veiligheid van de wandelpaden waar bomen staan. Als het gaat waaien, is de veiligheid van wandelaars dan nog gegarandeerd? Of is de verwachting dat er veel bomen kunnen omwaaien?

Door de hoge waterstanden zien we ook andere veranderingen in de natuur. Op nat blijvende plekken hebben veel watervogels, zoals verschillende soorten eenden, meerkoeten, dodaarzen en kieviten succesvol gebroed. Tegelijkertijd zijn veel bijzondere planten van vochtige duinvalleien dit jaar erg zeldzaam, zoals parnassia en slanke gentiaan. Het is onbekend hoe dit precies uit gaat pakken. Dit soort zichtbare gevolgen zien er soms best heftig uit. Toch hoort dit ook bij de natuurlijke processen in de duinen.

Dat zou best handig zijn en klinkt logisch. Toch zit het wat ingewikkelder in elkaar. Bij PWN maken we namelijk voor het grootste gedeelte drinkwater van water uit het IJsselmeer. Je zou kunnen zeggen dat we het verzamelde regenwater in het IJsselmeer gebruiken om drinkwater van te maken.

Via onder andere de zuiverende kracht van het duinzand maken we er uiteindelijk drinkwater van voor Noord-Holland. Best een ingewikkeld proces. In dit filmpje geven we meer uitleg.

De duinmeren in Nationaal Park Zuid-Kennemerland zijn belangrijk voor de natuur en de brandweer. De brandweer gebruikt dit water namelijk ook om branden te blussen. Daarom moeten de meren goed bereikbaar zijn voor brandweerwagens. Om dit te verbeteren, hebben we in december 2024 de toegang tot het meertje bij het Wethouder van Gelukpark in Overveen verbeterd. Zo voorkomen we dat brandweerwagens vast komen te zitten in het zand.

In de winter van 2025-2026 werkten we aan de bereikbaarheid van de Oosterplas in Bloemendaal zodat brandweerwagens sneller bij het water kunnen komen. We knapten ook de plek waar ze het water innemen op.

Als het warm is, is het ook vaak druk met fietser bij de Oosterplas. Vaak zetten bezoekers dan fietsen op de weg. Daarom kijken we ook daar naar een oplossing. Een idee is om een nieuwe fietsenstalling te maken bij parkeerplaats Bleek en Berg, op vijf minuten lopen van de Oosterplas.

Op warme en droge dagen gebruiken we per persoon tot wel 50 liter extra water. Drinkwaterbedrijf PWN moet daardoor tijdens warme, droge dagen op zogenaamde ‘piekuren’ hard werken om deze extra vraag naar water te kunnen leveren. Niet omdat er niet genoeg water is, maar omdat we het water allemaal tegelijk willen gebruiken.